AI-verordening: tijdlijn en stand van zaken voor salesorganisaties

Stand per 13 november 2026. Dit artikel geeft een overzicht en is geen juridisch advies; voor de beoordeling van een concrete toepassing raadpleegt u een jurist.

Wat geldt er nu, en vanaf wanneer?

Sinds 2 augustus 2026 is de AI-verordening, voluit Verordening (EU) 2024/1689, in beginsel volledig van toepassing; alleen de verplichtingen voor AI-systemen met een hoog risico volgen later. De verordening trad op 1 augustus 2024 in werking en is daarna in stappen gaan gelden (artikel 113). De tabel geeft de data weer zoals zij sinds juli 2026 luiden.

2 aug. 2026algemene toepassing, waaronder de transparantieverplichtingen van artikel 50

2 dec. 2026twee nieuwe verboden in artikel 5

2 dec. 2027verplichtingen voor AI-systemen met een hoog risico uit bijlage III, na uitstel

Datum	Wat gaat gelden	Raakt dit een salesorganisatie
1 augustus 2024	Inwerkingtreding van de verordening	Nee, nog geen verplichtingen
2 februari 2025	Verboden AI-praktijken (artikel 5) en AI-geletterdheid (artikel 4)	Ja, beide
2 augustus 2025	Verplichtingen voor aanbieders van AI-modellen voor algemene doeleinden	Indirect: zij rusten op de aanbieder van het model
2 augustus 2026	Algemene toepassing, waaronder de transparantieverplichtingen van artikel 50	Ja, bij chatbots, spraakassistenten en deepfakes
2 december 2026	Twee nieuwe verboden in artikel 5; einde overgangstermijn voor markering (artikel 50, lid 2)	Zelden rechtstreeks; markering is een taak van de aanbieder
2 december 2027	Verplichtingen voor AI-systemen met een hoog risico uit bijlage III	Alleen bij toepassingen als werving, personeelsbeoordeling of kredietbeoordeling
2 augustus 2028	Verplichtingen voor hoog risico in gereguleerde producten (bijlage I)	In de regel niet

Tijdlijn van de AI-verordening, stand per 13 november 2026

Welke verplichtingen raken een salesorganisatie nu al?

Een salesorganisatie die AI inkoopt en gebruikt, heeft thans met drie verplichtingen te maken. Zij is in de regel gebruiksverantwoordelijke en geen aanbieder. Een gebruiksverantwoordelijke is een natuurlijke of rechtspersoon die een AI-systeem onder eigen verantwoordelijkheid gebruikt (artikel 3, punt 4); de aanbieder is, kort gezegd, de partij die het systeem ontwikkelt en in de handel brengt.

AI-geletterdheid (artikel 4). U neemt maatregelen om de AI-geletterdheid te ondersteunen van medewerkers en anderen die namens u AI-systemen gebruiken. Sinds juli 2026 bepaalt het artikel uitdrukkelijk dat u geen bepaald kennisniveau hoeft te waarborgen.
Transparantie (artikel 50). Een chatbot of spraakassistent moet zo zijn ingericht dat mensen weten dat zij met een AI-systeem te maken hebben (lid 1), uiterlijk bij de eerste interactie (lid 5). Die plicht rust op de aanbieder; aan u is het om na te gaan dat de melding aanstaat. Maakt u met AI beeld, geluid of video dat een deepfake vormt, dan maakt u bekend dat de inhoud kunstmatig is gegenereerd of bewerkt (lid 4).
Verboden praktijken (artikel 5). Verboden zijn onder meer doelbewust manipulatieve of misleidende technieken die iemand tot een besluit brengen dat hij anders niet had genomen en die aanzienlijke schade veroorzaken (lid 1, punt a), en het afleiden van emoties van personen op de werkplek (lid 1, punt f). Dat laatste is van belang bij software die verkoopgesprekken analyseert.

De geldboeten bedragen ten hoogste 35 miljoen euro of 7 procent van de wereldwijde jaaromzet bij verboden praktijken, en 15 miljoen euro of 3 procent bij onder meer schending van artikel 50 (artikel 99, leden 3 en 4). Voor kleine en middelgrote ondernemingen geldt het laagste van beide (lid 6).

Wanneer wordt een verkooptoepassing een hoog risico?

De meeste verkooptoepassingen vallen buiten de categorie hoog risico: het opstellen van offertes, het samenvatten van gesprekken en het rangschikken van zakelijke leads komen in bijlage III niet voor. De grens ligt op twee plaatsen dicht bij de verkoopafdeling.

Personeel (bijlage III, punt 4). Systemen voor het werven of selecteren van natuurlijke personen, en systemen die worden gebruikt voor beslissingen over bevordering of ontslag of die prestaties en gedrag van werknemers monitoren en evalueren. Software die verkopers op hun gesprekken beoordeelt, kan hieronder vallen.
Krediet (bijlage III, punt 5, onder b). Systemen die de kredietwaardigheid van natuurlijke personen beoordelen of een kredietscore vaststellen. Het opsporen van financiële fraude is uitgezonderd.

De uitzondering van artikel 6, lid 3 voor systemen zonder significant risico geldt nooit wanneer het systeem natuurlijke personen profileert. Valt een toepassing in de categorie, dan gelden vanaf 2 december 2027 de verplichtingen van artikel 26: gebruik volgens de gebruiksaanwijzing, menselijk toezicht door bekwame personen, en het informeren van werknemers en van de personen op wie het systeem wordt toegepast.

Wat heeft de digitale omnibus gewijzigd of uitgesteld?

De digitale omnibus is aangenomen en van kracht; de nieuwe data staan dus vast. De Europese Commissie deed het voorstel op 19 november 2025, een politiek akkoord volgde op 7 mei 2026 en de tekst is op 24 juli 2026 bekendgemaakt als Verordening (EU) 2026/1744. De wijzigingsverordening trad in werking op 27 juli 2026, zes dagen voor de datum die zij moest uitstellen; ook de Europese wetgever levert kennelijk het liefst kort voor de termijn.

Hoog risico uitgesteld. Bijlage III van 2 augustus 2026 naar 2 december 2027; systemen in gereguleerde producten (bijlage I) naar 2 augustus 2028.
Twee nieuwe verboden per 2 december 2026. AI-systemen die zonder toestemming intieme beelden van herkenbare personen maken, en systemen die materiaal van seksueel misbruik van kinderen maken.
Overgangstermijn voor markering. Aanbieders van generatieve systemen die al voor 2 augustus 2026 op de markt waren, hebben tot 2 december 2026 om aan artikel 50, lid 2 te voldoen.

Ongewijzigd bleven de verboden van februari 2025 en de overige transparantieverplichtingen van artikel 50, die sinds 2 augustus 2026 gelden.

Wie houdt in Nederland toezicht?

Het Nederlandse toezicht is nog niet bij wet geregeld; dit is het voornaamste open punt. Het kabinet bracht de Uitvoeringswet AI-verordening op 20 april 2026 in consultatie, tot en met 1 juni 2026. In dat voorstel houden bestaande toezichthouders elk binnen het eigen domein toezicht, wordt de Autoriteit Persoonsgegevens voorgesteld waar geen duidelijke toezichthouder bestaat, en krijgen de Autoriteit Persoonsgegevens en de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur een coördinerende rol.

Volgens berichtgeving van 13 oktober 2026 was de Autoriteit Persoonsgegevens toen beoogd toezichthouder, maar nog niet aangewezen. Uit de geraadpleegde bronnen blijkt niet dat de wet sindsdien is aangenomen. De verordening zelf is rechtstreeks toepasselijk: de verplichtingen gelden ook zolang de nationale aanwijzing ontbreekt.

Wat kunt u nu doen?

Begin met een overzicht. Leg deze week op één pagina vast welke AI-toepassingen uw verkooporganisatie gebruikt, met leverancier, doel en gebruikers. Toets elke regel aan drie vragen.

Communiceert het systeem rechtstreeks met klanten? Controleer dan of de melding van artikel 50 aanstaat en vraag de leverancier dit schriftelijk te bevestigen.
Leidt het systeem emoties af, of beoordeelt het medewerkers of sollicitanten? Leg de toepassing dan voor aan een jurist voordat u haar verder gebruikt.
Beoordeelt het systeem de kredietwaardigheid van natuurlijke personen? Houd dan rekening met de verplichtingen voor hoog risico per 2 december 2027.

Leg daarnaast vast welke instructie medewerkers ontvangen; dat onderbouwt artikel 4. Wie eerst wil vaststellen waar in het verkoopproces omzet stagneert, kan daarvoor de AI-quickscan benutten, het kosteloze eerste gesprek met Simblos.

Veelgestelde vragen

Is de AI-verordening uitgesteld? Gedeeltelijk: alleen de verplichtingen voor AI-systemen met een hoog risico zijn verschoven, naar 2 december 2027 (bijlage III) en 2 augustus 2028 (bijlage I). De verboden praktijken, de AI-geletterdheid en de transparantieverplichtingen gelden reeds.

Moet ik klanten melden dat zij met een AI-systeem spreken? Ja. Artikel 50, lid 1 van de AI-verordening verlangt sinds 2 augustus 2026 dat systemen voor directe interactie met mensen hen daarover informeren, uiterlijk bij de eerste interactie. De plicht rust op de aanbieder; als gebruiker controleert u dat de melding is ingeschakeld.

Is leadscoring een AI-systeem met een hoog risico? In de regel niet: het rangschikken van zakelijke leads staat niet in bijlage III van de AI-verordening. Dat verandert wanneer het systeem de kredietwaardigheid van natuurlijke personen beoordeelt of wordt ingezet voor werving of beoordeling van personeel.

Wie houdt in Nederland toezicht op de AI-verordening? Dat is per 13 november 2026 nog niet bij wet vastgelegd. In het wetsvoorstel van het kabinet krijgen de Autoriteit Persoonsgegevens en de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur een coördinerende rol; de verplichtingen uit de verordening gelden niettemin al.